ویروس آنفلوانزای جدید H1N1 در حال ایجاد بیماری در افراد آلوده شده به این ویروس در امریکا وسایر کشورهای جهان میباشد
• مرکز مدیریت بیماریهای واگیرانتظار دارد که این بیماری برای مدتی ادامه داشته باشد
• بنابراین ممکن است هر فرد یا اطرافیان وی دچار بیماری شوند
• به همین دلیل لازمست علائم بیماری و راه های انتقال آنرا آموخته و ازاقدامات ضروری بخصوص موازین پیشگیری مطلع باشیم
• اطلاعات محدود موجود بیانگر آن است که این ویروس نیز از همان طرق انتقال سایر ویروسهای آنفلوانزا منتقل میشود
• شایع ترین راه انتقال ویروس آنفلوانزای انسانی فصلی بصورت فرد به فرد با واسطه قطرات تنفسی بزرگ است( یعنی سرفه یا عطسه فرد بیمار)
• انتقال از طریق قطرات تنفسی بزرگ نیازمند تماس نزدیک بیمار و فرد سالم است چون این قطرات به صورت معلق درهوا باقی نمی مانند وعموماً فاصله ای کمتر از یک متر را طی می کنند
• انتقال از طریق سطوح آلوده به قطرات تنفسی آلوده نیز روش احتمالی دیگری برای سرایت است
• احتمال انتقال عفونت از راه هایی مانند اشک یا بزاق هنوز نامشخص است اما تمام ترشحات تنفسی ومایعات بدن بیماران آلوده بطور بالقوه آلوده کننده و بیماریزا تلقی میشود
• موازین بهداشت فردی یکی از روش های مندرج در مداخلات عیر داروییNPI (Non-pharmaceutical Interventions) محسوب میشوند
• سایر روش های غیر دارویی مؤثر در پیشگیری از گسترش بیماری نظیر فاصله گیری اجتماعی، قرنطینه داوطلبانه و بستن مرزها ، محدودیت حمل و نقل عمومی و ... که در اختیار دولتهاست در جای دیگری بحث میشوند
- علائم بیماری ( مشابه آنفلوانزای فصلی )
– شاه علامتها شامل تب ، سردرد، سرفه ، گلودرد
– اسهال واستفراغ در صد قابل توجهی از افراد آلوده
– آبریزش یا گرفتگی بینی ، بدن درد ، لرز و احساس خستگی در درجه بعدی اهمیت هستند
- بعلاوه علائم اپیدمیولوژیک مرتبط در تاریخچه بیمار:
– تماس نزدیک با مورد قطعی آنفلوانزای خوکی
یا
– سابقه سفر یا اقامت در کشوری که تعداد یک یا بیشتر مورد قطعی آنفلوانزای خوکی از آن گزارش شده است (آمریکا ، مکزیک و ...)
• افراد پرخطر عبارتند از:
– سنین بالای 65سال
– کودکان زیر 5 سال
– زنان حامله
– افراد دچار بیماری طبی مزمن در هرگروه سنی ( مانند : آسم، دیابت، بیماری قلبی وعروقی )
– افراد دچار نقص ایمنی (مثلاً استفاده از داروهای Immuno-suppressor یا عفونت HIV)
– افراد دریافت کننده آسپیرین بمدت طولانی بعلت خطر بروز سندرم Reye متعاقب آنفلوانزا
اقدامات و موازین پیشگیری از آنفلوانزای جدید H1N1
• تا زمان فعلی توانایی این ویروس از لحاظ قابلیت انتقال بیشتر از ویروس آنفلوانزای فصلی است
• مطالعات برروی آنفلوانزای فصلی نشان میدهد که فرد مبتلا از یک روز قبل از بروز علائم تا 7 روز بعد از بروز علائم میتواند بیماری را به افراد دیگر انتقال دهد
• دوره عفونت زایی در کودکان و خصوصا کودکان کم سن وسال ممکن است طولانی تر باشد
اولین توصیه به بیماران دچار علائم بیماریهای تنفسی خصوصاً علائم مشابه آنفلوانزا
(Influenza-Like Illness)
• در صورت ابتلاء به علائم مشابه آنفلوانزا ، توصیه به استراحت بیمار در منزل
• مدت استراحت در منزل ؟ تا 7 روز پس از شروع علائم یا تا 24 ساعت پس از رفع آخرین علائم بیماری
• بیمار تاحد امکان از افراد ساکن منزل نیز دور بماند
• افراد سالم از تماس نزدیک با افراد بیمار پرهیز نمایند
• بیمار برای مراجعه به مراکز درمانی از منزل خارج میشود سعی کند از ماسک استفاده نموده یا با دستمال کاغذی در حین عطسه وسرفه جلوی دهان وبینی خود را بپوشاند
• دستهای خود را بطور مکرر با آب وصابون بشویند ( خصوصاً بیماران و پس از عطسه و سرفه)
• محلول های ضدعفونی کننده پایه الکلی نیز دراین زمینه موثرند
• افراد سالم از دست زدن به چشم ، بینی یا دهان خود حتی الامکان اجتناب کنند زیرا راه غیر مستقیم انتقال بیماری از این طریق میباشد
خلاصه موازین بهداشت فردی (پیشگیری) و درمان بیماردر منزل
• دربیماران انفلوانزایی که علائم بیماری شدید نیست بایستی از طریق پیامهای بهداشتی به ماندن در منزل و رعایت آداب تنفسی تشویق شوند شامل:
– پوشاندن دهان وبینی در هنگام عطسه وسرفه یا حداقل پوشاندن عطسه وسرفه با آستین پیراهن
– رعایت بهداشت دست ها
– رعایت فاصله تماس با دیگران ( 1 متر )
• محدود کردن بیماران به عدم حضور در اماکن شلوغ با ماندن درمنزل
• درصورت ضرورت حضوردر اماکن شلوغ، اجتناب از تماس نزدیک با افراد دیگر
• برای به حداقل رساندن سرایت بیماری، مراقبت از بیمار در محل زندگی ، بایستی تاحد ممکن تنها توسط یک نفرانجام گیرد
• درصورت امکان هم بیماران وهم مراقبین آنها بایستی در طی دوره عفونت زایی بیماران، از ماسک یک بار مصرف استفاده کنند
• درصورتیکه امکانات به اندازه کافی موجود نباشد ، استفاده از ماسک در منزل توسط بیمار نسبت به مراقبین وی ارجح است
• ضرورتی به استفاده از ماسک درتمام طول روز وجود ندارد وفقط بیمار بایستی درحین تماس نزدیک با دیگران ( تماس کمتر از 1 متر) از آن استفاده کند
• هنگامی که ماسک بوسیله ترشحات تنفسی خیس شد بایستی به طریق صحیح دورانداخته شود
• درصورت در دسترس نبودن ماسک به تعداد کافی میتوان از دستمال ضخیم یا ماسکهای چندبار مصرف پارچه ای که به طور کامل جلو بینی ودهان را میپوشاند ، استفاده کرد
• این ماسک ها نیز درصورت خیس شدن بایستی تعویض شده وبا آب وصابون شسته شوند
• اگر تعداد کافی ماسک در دسترس است ، مراقبین بیمار نیز بایستی در حین تماس نزدیک با بیماران از آن برای پوشاندن دهان وبینی استفاده کنند
• مراقبین بیمار بایستی همواره دست های خود را پس از تماس با بیماران بشویند
خلاصه موازین درمان بیماردر منزل
• آسپرین درکودکان نباید استفاده شود
• مایعات خوراکی ، تغذیه واستراحت بیمار در بستر ضروری است
• درهنگام بروز عوارض باکتریال انفلوانزا، بایستی استفاده صحیح از آنتی بیوتیک مطابق با دستورالعمل صورت پذیرد
• درصورت بروز علائم بیماری شدید یا دهیدراتاسیون بایستی درمانهای اضافی برای بیماران دچاربیماری شدید در نظر گرفته شود
• کسانی که بهبود یافته اند دیگر عفونت زا محسوب نمیشوند و در برابر بیماری ایمن در نظر گرفته میشوند (معمولا 2 - 3 هفته پس از شروع بیماری)
• رعایت آداب تنفسی وشستشوی دست ها بایستی توسط تمامی اعضای خانواده رعایت گردد
• پنجره ها بایستی بازگذاشته شود تا تهویه مناسب منزل (چادر صحرایی) برقرار شود
• سطوح مختلف منزل بایستی بطور منظم توسط آب وصابون یا مواد ضدعفونی کننده پاکسازی شوند
پیام اصلی در ارتباط با ارجاع بیماران به مراکز درمانی
• ممکن است بتوان درصد زیادی از بیماران انفلوانزا را درمنزل وبا ارائه درمانهای حمایتی ساده که در بالا به آنها اشاره شد، درمان نمود
• درصورتیکه بیماری وخیم تر شد یا علائم شدید بروز کرد بیمار را به یک مرکز درمانی مجهز جهت بستری معرفی نمائید
اقدامات درمانی برای آنفلوانزای جدید H1N1
• درمان با داروی ضد ویروس برای بیماران دچار بیماری شدید توصیه میشود
• انتظار میرود که اغلب افراد (فرم های خفیف و متوسط) خودبخود وبدون نیاز به درمان خاصی بهبود یابند
• توصیه میشود بیماران دچار فرم شدید بیماری به مراکز ارائه خدمات درمانی ارجاع شوند
علائم فرم شدید بیماری در بالغین :
– تب بالا بمدت طولاني (بيش از 3 روز) خصوصاً اگر همراه حال عمومي بد باشد
– تنگی نفسDyspnea
– نشانه های دیسترس تنفسی difficulty in breathing
– درد یا احساس فشار در قفسه سینه یا شکمChest pain
– سرگیجه ناگهانی (Dizziness)
– گیجی ( Confusion)
– استفراغ شدید یا مداوم
– بهبود علائم آنفلوانزا در ابتدا ولی عود ناگهانی تب وسرفه شدید
علائم فرم شدید بیماری در کودکان:
کودکانی که اندیکاسیون ارجاع به مراکز درمانی دارند ؟
– نشانه های دیسترس تنفسی (تنفس تند یا نفس دشوار)
– تغییر رنگ کبود یا خاکستری پوست
– عدم نوشیدن مایعات به میزان کافی
– استفراغ شدید یا مداوم
– اختلال سطح هشياري (كودك به دشواري قابل بيدار كردن باشد يا اساساً نتوان وي را بيدار نمود)
– عدم تمايل براي بازي كردن يا عدم تعامل کودک با اطرافیان
– تحریک پذیری شدید درحدی که کودک تمایلی به آغوش والدین نداشته باشد
– بهبود علائم آنفلوانزا در ابتدا ولی عود ناگهانی تب وسرفه شدید